Það hefur löngum þótt í lagi að kvarta undan vegunum á Vestfjörðum og í seinni tíð gera grín að þessum „vegslóðum"!

Slæmir vegir hafa nefnilega alla tíð verið eitt einkenna Vestfjarða og efni ófárra brandara. Drulluskítugir bílar með brotna framrúðu og keyrandi á varadekkinu þekkjast langar leiðir - þarna eru Vestfirðingar á ferð! Sprungin dekk, ónýt framrúða og bilaðir demparar eru ekki óalgengar fréttir af vegfarendum sem þurfa að keyra sunnanverða Vestfirði eða út á Látrabjarg. Dynjandisheiði fagnar hálfrar aldar afmæli sínu heldur aumlega, sjaldan eða aldrei hefur vegurinn verið jafn vondur og það er ekki óalgengt að ramba fram á bíla sem hafa týnt pústinu, sprengt öll dekk og, í verstu tilfellunum, farið út af í lausamöl. Það er tímaspursmál hvenær alvarlegt slys verður á heiðinni enda er vegurinn ekki vegur og yrði varla skilgreindur sem vegslóði í dag, slíkt er ástandið. Tengibrautin milli norður- og suðurfjarða Vestfjarða er því nánast ófær lungann úr árinu.

 

Um vegina á suðurfjörðum Vestfjarða þarf ekki að fjölyrða. Þar er ástandið þannig að ferðafólk treystir sér ekki til að keyra þá leið, heimafólkið lætur sig hafa það en sýpur hveljur yfir holunum og drullunni. Lengi hefur staðið til að leggja nýjan Vestfjarðaveg um Gufudalssveitina og meira að segja var búið að taka frá fjármuni í verkefnið en sú upphæð var reyndar afskrifuð um síðustu áramót. Framkvæmdin er líka enn í biðstöðu vegna kærumála sem engan enda ætla að taka og stjórnvöld virðast vera algjörlega ráðþrota til að leysa úr þeim málum. Fyrir stjórnsýsluna er það ekki einungis vandræðalegt, heldur líka skammarlegt.

 

Nýr vegur myndi gjörbreyta samgöngum á svæðinu og auka öryggið að sumri og vetri. Láglendisvegur myndi leysa bratta hálsa af hólmi og hægt væri að treysta á að færðin væri í lagi árið um kring. En umferðaröryggi gengur víst ekki fyrir, það gleymdist að gera ráð fyrir því í lögunum um umhverfismat!

 

Lítið sem ekkert viðhald er á vegunum á Vestfjörðum og ber Vegagerðin við peningaleysi og annarri forgangsröðum. Á sama tíma virðast vera til fjármunir í dekurverkefni ríkisstjórnarinnar sem ég fæ ekki skilið hvernig geta verið á forgangslista ráðherra samgöngumála. En það eru Vaðlaheiðargöng og tvöföldun Suðurlandsvegar. Síðast þegar ég vissi var ágætis vegur um Vaðlaheiði, engar holur þar og þetta flotta malbik! Og síðast þegar ég vissi voru forsendur framkvæmdarinnar fyrir norðan ekki uppfylltar og harla ólíklegt að þær verði það á næstu misserum en höfuðforsendurnar voru uppbygging álversins á Bakka.

 

Það má ekki skilja þessa gagnrýni sem svo að ég fagni ekki vegaframkvæmdum, síður en svo. Menn ættu hins vegar kannski að klára það sem byrjað hefur verið á og er í versta ásigkomulaginu áður en farið er í gríðarlega fjárfrekar framkvæmdir sem munu soga til sín allt fjármagn til vegagerðar á næstu árum ef fram heldur sem horfir í ríkisfjármálum.

 

Á sama tíma og ástandið er eins og hér er lýst senda stjórnvöld okkur sveitarstjórnarmönnum á Vestfjörðum þau skilaboð að við eigum að vinna meira saman. Lausnir þeirra eru að þétta þjónustuna á stærri stöðunum og leggja niður störf í smærri byggðunum, sum sé auka samvinnu (það er efni í aðra grein)! Við viljum gjarnan meira samstarf en þá verða samgöngurnar að vera í lagi svo við komumst á milli staða.

 

Nú liggur fyrir Alþingi frumvarp til laga frá Einari Kristni Guðfinnssyni, sem er fyrsti flutningsmaður, og Ásbirni Óttarssyni og Gunnari Braga Sveinssyni alþingismönnum um lagningu vegar milli Flókalundar og Bjarkalundar en það er vegurinn sem stjórnsýslan er í vandræðum með. Mikilvægt er að í frumvarpinu er tekið fullt tillit til náttúruverndarsjónarmiða sbr. dóm Hæstaréttar nr. 671/2008 um lagningu Vestfjarðavegar nr. 60. Þar fellst dómurinn á þau sex skilyrði sem umhverfisráðherra setti fram í úrskurði sínum 6. janúar 2007 og heimilar þar með veglagningu í Gufudalssveit. Þá skal ennfremur minnt á að fordæmi eru fyrir því að sett séu sérstök lög um málefni sem varða almannahag en þessi veglagning mun auka umferðaröryggi gríðarlega.

 

Góðar samgöngur eru grundvöllur þess að atvinnulíf og mannlíf þrífist í kringum landið. Góðar samgöngur eru forsendur viðunandi afkomu fyrirtækja og heimila. Góðar samgöngur eru forsenda samvinnu á öllum sviðum samfélagsins. Íbúar sunnanverðra Vestfjarða hafna því að þurfa enn og aftur að vera skildir eftir þegar kemur að samgöngubótum. Það er ófært að opinber þjónusta sé ekki aðeins flutt í burtu heldur sé viðhaldi á vegunum á svæðinu ekki sinnt. Er það kannski opinbert markmið ríkisstjórnarinnar að leggja sveitarfélögin á sunnanverðum Vestfjörðum af?

 

Ég skora á þingmenn, hvar í flokki sem þeir standa, og ríkisstjórnina alla að taka á þessum málum og styðja við frumvarpið um lagningu Vestfjarðavegar nr. 60. Við þetta ófremdarástand verður ekki unað, brandarinn um vegina á Vestfjörðum er orðinn of langur. Við þetta ófremdarástand verður ekki unað, brandarinn um vegina á Vestfjörðum er orðinn of langur.

 

Höfundur er bæjarstjóri í Vesturbyggð.

 

Greinin birtist upphaflega í Morgunblaðinu 6. september 2010