Hátíð­ar­ræða 17. júní 2026

Ágætu íbúar í Vesturbyggð og aðrir gestir.

Enn er runninn upp 17. júní. Þjóðhátíðardagur okkar Íslendinga sem haldinn er nú hátíðlegur um land allt. Hann er sérstaklega kær okkur í Arnarfirði því að þjóðhetja okkar Jón Sigurðsson var einmitt fæddur hér á Hrafnseyri. Það er okkur því kært og skylt að minnast hans á fæðingardegi hans sem einmitt var valinn sem þjóðhátíðardagur Íslands.

Við flöggum íslenska fánanum þar sem litirnir tákna, hafið jöklana og eldinn og auðvitað finnst okkur hann fallegastur allra þjóðfána. Nú er nýbúið að setja ný fánalög sem hvetja til frjálsari og meiri notkun fánans og vonandi verða þau til þess að við notum fánann okkar oftar og meira því það er alltaf fallegt að sjá íslenska fánann blakta við hún.

Hvað er það sem gerir þjóð að þjóð?

Hvað er það sem gerir okkur að Íslendingum? Hvað þýðir það að vera Íslendingur?

Það er fróðlegt að líta í eigin barm og íhuga Hvað er það sem gerir mig að Íslending?

Segum við „ég er Íslendingur af því að …..?“

Þetta er ekki einföld spurning.

Erum við Íslendingar af því að við búum á Íslandi? Er það af því að við tölum íslensku? Er það af því að við eigum sameiginlega sögu og menningu?

Eða ertu Íslendingur af því að þú átt ættir að rekja til Íslands eins og Vestur-Íslendingarnir leggja mikla áherslu á? Eru það þá uppruni og ættir sem skipta máli?

Eða ertu Íslendingur af því að þú hefur lesið Íslendingasögurnar eða kannt öll lögin með Bubba?

Sjálfsagt er það flókin blanda af öllum þessum þáttum sem gerir okkur að Íslendingum. Og langflest erum við stolt af því að vera íslensk og stolt af fallega landinu okkar.

Við erum líka stolt af því að vera harðgerir og duglegir Vestfirðingar. Flottir víkingar, sjómenn og uppfinningafólk sem segir með stolti „Ég er að vestan.“

Og þegar okkur finnst á okkur hallað, eins og núna í samgöngumálum,  erum við jafnvel til í að grafa kjálkann frá landinu og lýsa yfir sjálfstæði!

Síðan erum við líka úr Vesturbyggð. Stórt sameinað sveitarfélag á sunnanverðum Vestfjörðum. Það er mikil og vandmeðfarin vinna að sameina sveitarfélög í eitt og stuðla að því að við upplifum okkur sem eina heild. Þeirri vinnu er langt frá því að vera lokið. Erum við stolt af því að vera úr Vesturbyggð? Erum við stolt af sveitarfélaginu okkar?

Þar bíður nýkjörinnar bæjarstjórnar stórt og vandasamt verkefni að vinna með íbúum með fjölbreyttan bakgrunn, við það að styrkja innviði sveitarfélagsins, þjónustu og atvinnumál. Við þurfum öll að vinna saman að því að við getum öll sagt með stolti „Ég er úr Vesturbyggð.“

Það er nú svo að það sem við höfum á Íslandi, og ekki síst í okkar litla sveitarfélagi, er það sem allur heimurinn er að leita að og vonast eftir að finna þ.e. öryggi, samheldni, vináttu og kærleik til náungans. Hér höfum við einmitt allt sem manneskjan þráir. Lítil samfélög þar sem allir þekkja alla og bera umhyggju og ábyrgð fyrir hver öðrum. Þar gildir hið fornkveðna „það þarf þorp til að ala upp barn“ en það þarf líka barn til að ala upp þorpið. Því börnin eru framtíðin og það mikilvægasta sem þorpið elur. Vesturbyggð hefur stutt vel við skólana sína og nemendur og starfsfólk . Má þar nefna að risinn er nýr og glæsilegur skóli á Bíldudal þar sem allir hlakka til að hefja skólastarf í haust.

Þá er ekki síður mikilvægt að hlúa að eldri borgurum samfélagsins og mörg samfélög eru dæmd eftir því hvernig þar er hugsað um og stutt við eldri borgarana sem lagt hafa sitt af mörkum við uppbyggingu bæjarfélagsins og hafa mikilvæga reynslu fram að færa. Hér er ýmislegt sem betur mætti fara og vantar upp á í þjónustu ekki síst hér á Bíldudal. En vonandi stendur það allt til bóta.

Kirkjurnar í Vesturbyggð eru máttarstólpar í menningu og trúariðkun íbúanna og kirkjan og þjóðartrúin hefur gengt veigamiklu hlutverki í gegnum söguna og er samofin þjóðarvitund Íslendinga. Þangað leitum við í gleði og sorg og þar eru allir velkomnir. Allir íbúar Vesturbyggðar eiga dýrmætar minningar úr kirkjunni sinni. Skírnir, fermingar, brúðkaup og jarðarfarir allt þetta er samofið fjölskyldusögum okkar og þjappar okkur saman sem þjóð.

Í ár verður Bíldudalskirkja 120 ára og kirkjugarðurinn 100 ára. Af því tilefni verður hátíð í haust þar sem öllum áhugasömum verður boðið til veislu.

Patreksfjarðarkirkja á svo 120 ára afmæli á næsta ári.

Ég óska ykkur öllum til hamingju með þjóðhátíðardaginn og vona að við eigum góðan dag saman og séum ánægð með lífið og tilveruna í Vesturbyggð.